Call for Papers (gesloten)

Sieperda Symposium

De legacy van Redbad

Koning van alle Frieslanden vanaf de middeleeuwen tot nu

In het jaar 719 stierf Redbad, de Friese koning die nog altijd populariteit geniet. Enige jaren geleden werd Redbad tot ‘beroemdste Fries aller tijden’ verkozen en vorig jaar werd er een speelfilm aan hem gewijd. Te Medemblik wordt de Middeleeuwse koning geëerd met het kasteel Radboud. In Ostfriesland houden zogenaamde Radbodswegen de herinnering aan de koning levend. Zo heeft Redbad zich genesteld in het collectieve bewustzijn van alle Frieslanden.

>> Download de Call for Papers als pdf

1300 jaar na de dood van Redbad maakt zijn interregionale bekendheid nieuwsgierig. Daarom zal het vierde Sieperda Symposium, gehouden op 12 oktober 2019 in het Historisch Centrum Leeuwarden, aan de middeleeuwse koning worden gewijd. Redbad vormt het vertrekpunt voor een zoektocht naar de interfriese verbondenheid in zowel verleden, heden als toekomst. Redbad staat in een traditie van personen, mythes en symbolen waarmee een collectieve, Friese identiteit van regio’s aan de Noordzeekust is opgebouwd. Welke rol speelt Redbad hierin?

Deze centrale vragen zullen na een plenair gedeelte verder worden uitgediept in een aantal parallelsessies:

1. Redbad en de middeleeuwen

We bekijken Redbad in zijn eigen tijd, de vroege middeleeuwen. Daarbij zoeken we sprekers die in kunnen gaan op één of meerdere van de volgende vragen: Wat weten we tegenwoordig over Redbad? Hoe moet zijn relatie met de Franken gezien worden? Hoe zag vroegmiddeleeuws Friesland er politiek en bestuurlijk uit, en was Redbad werkelijk koning van alle Friezen? Of maar van een klein gebied rondom Utrecht en de Vechtstreek? Of is er nog een andere manier om naar Redbad te kijken? Hoe verhield verder het Friese koningschap in de vroege middeleeuwen zich tot de Friese Vrijheid uit de volle middeleeuwen? Was hier sprake van een breuk of van een logische doorontwikkeling?

2. Redbad als symbool

De betekenis van Redbad schuilt voor een groot deel in de symbolische waarde die hij voor opeenvolgende generaties heeft gehad. Zo werd Redbad onder de naam Raimbault een van de dragende karakters van de mateloos populaire Chansons de Geste of ridderromans die rondom de figuur van Karel de Grote gesmeed werden. Uit deze traditie ontstond in de rest van Europa het beeld van een Christelijk Fries koninkrijk, dat in de late middeleeuwen door enkele hoogadellijke families werd ingezet voor hun politieke aanspraken.

Ook ontstond er in de 16e eeuw of wellicht eerder een portrettraditie van Redbad, waarvan in de bronnen meerdere vermeldingen te vinden zijn, maar waarvan voor zo ver bekend het enige overgebleven min of meer originele exemplaar zich tegenwoordig in Medemblik bevindt. Tot slot vergelijken we in deze sessie Redbad met soortgelijke mythische personages in andere landen. Bijdragen over bijvoorbeeld koning Arthur, Karel de Grote of Frederik Barbarossa als mythische koningen zijn van harte welkom.

We zijn op zoek naar sprekers die deze kunst-, literatuur- en cultuurhistorische dimensie van Redbad kunnen belichten en er comparatieve casussen voor kunnen aandragen.

3. Voorbij Redbad: parallellen tot in de moderne tijd

Deze sessie zal zich richten op de actualiteit van het historische Frisia. Het proces van natievorming dat zich vanaf c. 1750 in Europa voltrok, drong premoderne vormen van territoriale identiteit naar de achtergrond. Als de Friese Beweging in de 19e eeuw op gang komt wordt Redbad opnieuw ideologisch ingezet, als koning van alle Friezen. Politieke claims ten opzichte van het jonge Koninkrijk der Nederlanden konden kracht bij worden gezet met het argument dat de Friezen ooit een eigen koning hadden.

Ook heeft er altijd een gevoel van culturele, sociale en politieke verbintenis tussen de Frieslanden gesluimerd. We zijn op zoek naar bijdragen die deze verbintenis onderzoeken en aandacht besteden aan de relaties tussen de provincie Fryslân en, bijvoorbeeld, Ostfriesland en Nordfriesland. Te denken valt aan uitwisselingen tussen organisaties aan weerszijden van de grens, of de geschiedenis van grensoverschrijdende organisaties zoals de Ynterfryske Rie. Bijdragen die de interregionale verbinding op een meer conceptueel of normatief niveau benaderen, zijn eveneens welkom.

Praktische informatie

Wij ontvangen graag een voorstel, bestaande uit circa 300 woorden, vergezeld van een paar regels biografische informatie, vóór 15 mei 2019. Deze kunnen worden gestuurd naar Inge Heslinga: info@sieperda-symposium.nl. Na indiening van het voorstel wordt zo spoedig mogelijk contact opgenomen; de organisatie is voornemens het programma in juni 2019 publiek te maken.

Een selectie van de bijdragen aan het symposium zal gepubliceerd worden in De Vrije Fries 100 (2020).

>> Download de Call for Papers als pdf